به گزارش سلامت نیوز به نقل از prevention، متخصصان گوارش توضیح می‌دهند چه علائمی ممکن است نشان‌دهنده نیاز به پروبیوتیک باشد و هنگام انتخاب مکمل پروبیوتیک باید به چه نکاتی توجه کرد.

پروبیوتیک‌ها در سال‌های اخیر به یکی از مکمل‌های محبوب برای حفظ سلامت دستگاه گوارش تبدیل شده‌اند. با این حال، این سؤال مطرح است که آیا همه افراد واقعاً به مصرف مکمل‌های پروبیوتیک نیاز دارند؟

متخصصان می‌گویند برخی افراد ممکن است در شرایط خاص از مصرف پروبیوتیک‌ها سود ببرند، اما مصرف روزانه مکمل برای افراد سالمی که رژیم غذایی متنوع و سرشار از فیبر دارند، لزوماً ضروری نیست.

پروبیوتیک چیست؟

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که می‌توانند برای سلامت بدن مفید باشند. این میکروارگانیسم‌ها به حفظ تنوع و تعادل میکروبیوم روده کمک می‌کنند؛ میکروبیومی که در هضم غذا، عملکرد سیستم ایمنی و حفظ سد محافظتی روده نقش دارد.

برخی سویه‌های پروبیوتیک ممکن است برای مشکلات مشخص گوارشی مانند یبوست، نفخ و اسهال مفید باشند.

پروبیوتیک‌ها تنها در قالب مکمل وجود ندارند و به‌طور طبیعی در برخی غذاهای تخمیری مانند ماست حاوی کشت‌های زنده، کفیر، کیمچی، کلم‌ترش، میسو، کامبوچا و بعضی پنیرهای رسیده یافت می‌شوند. متخصصان معمولاً توصیه می‌کنند پیش از روی آوردن به مکمل‌های پروبیوتیک، این مواد غذایی در رژیم غذایی گنجانده شوند.

پروبیوتیک‌ها چه فوایدی دارند؟

بر اساس نظر متخصصان، پروبیوتیک‌ها می‌توانند به هضم غذا، بازگرداندن تعادل میکروبی روده، تقویت سد روده، کاهش رشد میکروارگانیسم‌های مضر و حمایت از سیستم ایمنی کمک کنند.

قوی‌ترین شواهد درباره مصرف مکمل‌های پروبیوتیک مربوط به برخی مشکلات گوارشی، از جمله سندروم روده تحریک‌پذیر، اسهال حاد عفونی، اسهال مرتبط با مصرف آنتی‌بیوتیک، کولیت اولسراتیو و التهاب کیسه روده پس از برخی جراحی‌های روده است.

پژوهش‌ها همچنین در حال بررسی ارتباط میان میکروبیوم روده و عملکرد سیستم ایمنی، خلق‌وخو، متابولیسم هورمون‌ها و سلامت پوست هستند. با این حال، میزان اثرگذاری پروبیوتیک‌ها می‌تواند بسته به نوع سویه، شرایط فرد و مشکل مورد نظر متفاوت باشد.

۶ نشانه که ممکن است نشان دهد پروبیوتیک برای شما مفید باشد

۱. مرتب دچار نفخ، گاز، اسهال یا یبوست می‌شوید

مشکلات گوارشی مانند نفخ، گرفتگی شکم، اسهال، یبوست و تغییرات مکرر در عادات دفع می‌توانند از نشانه‌هایی باشند که بررسی سلامت روده را ضروری می‌کنند.

به گفته متخصصان، جابه‌جایی مکرر بین یبوست و اسهال یا داشتن عادات دفع غیرقابل پیش‌بینی، همراه با نفخ و گاز مکرر، ممکن است با اختلال در تعادل میکروبیوم روده مرتبط باشد.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که پروبیوتیک‌ها در بعضی افراد می‌توانند به کاهش نفخ و ناراحتی شکمی و منظم‌تر شدن دفع کمک کنند؛ با این حال، نتایج برای همه یکسان نیست و یک محصول واحد برای تمام افراد مؤثر نخواهد بود.

۲. به‌تازگی آنتی‌بیوتیک مصرف کرده‌اید

آنتی‌بیوتیک‌ها علاوه بر باکتری‌های عامل عفونت، می‌توانند بخشی از باکتری‌های مفید روده را نیز از بین ببرند. این موضوع ممکن است تعادل میکروبیوم روده را برهم بزند و در برخی افراد باعث اسهال شود.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف بعضی مکمل‌های پروبیوتیک می‌تواند خطر ابتلا به اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک را کاهش دهد.

۳. مرتب دچار سرماخوردگی یا عفونت می‌شوید

بخش قابل‌توجهی از سیستم ایمنی بدن با روده ارتباط دارد. به همین دلیل، پژوهشگران در حال بررسی نقش میکروبیوم روده در عملکرد سیستم ایمنی هستند.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که بعضی سویه‌های پروبیوتیک ممکن است خطر ابتلا به عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی یا مدت زمان علائم آنها را کاهش دهند؛ با این حال، این اثر به نوع پروبیوتیک و شرایط فرد بستگی دارد.

۴. دچار مشکلات پوستی مکرر می‌شوید

بین سلامت روده و پوست ارتباطی موسوم به محور روده ـ پوست وجود دارد. آکنه، اگزما و روزاسه از جمله مشکلاتی هستند که ارتباط آنها با سلامت روده مورد بررسی قرار گرفته است.

پژوهش‌های در حال انجام نشان می‌دهند که برخی سویه‌های پروبیوتیک خوراکی ممکن است در حمایت از سلامت پوست و کاهش علائم بعضی بیماری‌های التهابی پوستی، از جمله آکنه و اگزما، نقش داشته باشند.

با این حال، مشکلات پوستی دلایل مختلفی دارند و وجود یک مشکل پوستی به‌تنهایی به معنای نیاز به مصرف پروبیوتیک نیست.

۵. خلق‌وخوی پایینی دارید یا دچار مه‌مغزی می‌شوید

روده و مغز از طریق مسیرهایی مانند عصب واگ با یکدیگر ارتباط دارند و پژوهشگران در حال بررسی نقش میکروبیوم روده در خلق‌وخو و عملکرد شناختی هستند.

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که پروبیوتیک‌ها ممکن است بر خلق‌وخو و عملکرد شناختی تأثیر بگذارند. با این حال، شواهد در این زمینه هنوز در حال تکامل است و نمی‌توان پروبیوتیک را درمان مستقیمی برای مشکلات خلقی یا اختلالات شناختی در نظر گرفت.

۶. برخی غذاها را به‌خوبی تحمل نمی‌کنید

برخی مطالعات نشان داده‌اند که بعضی پروبیوتیک‌ها ممکن است به مدیریت برخی عدم‌تحمل‌های غذایی، به‌ویژه عدم تحمل لاکتوز، کمک کنند.

برخی میکروارگانیسم‌های موجود در پروبیوتیک‌ها و غذاهای تخمیری مانند ماست و کفیر می‌توانند در تجزیه لاکتوز نقش داشته باشند و در نتیجه، در بعضی افراد میزان نفخ و گاز پس از مصرف لبنیات را کاهش دهند.

کفیر نیز ممکن است برای برخی افراد نسبت به شیر ساده قابل‌تحمل‌تر باشد.

هنگام انتخاب پروبیوتیک به چه نکاتی توجه کنیم؟

متخصصان تأکید می‌کنند که در انتخاب مکمل پروبیوتیک، نوع و سویه باکتری اهمیت زیادی دارد. محصولات مختلف حاوی سویه‌های متفاوتی هستند و نمی‌توان همه پروبیوتیک‌ها را از نظر اثرگذاری یکسان دانست.

بهتر است روی برچسب محصول، نام دقیق گونه و سویه، میزان CFU یا تعداد میکروارگانیسم‌های زنده و وجود شواهد علمی درباره اثر آن برای مشکل مورد نظر بررسی شود.

همچنین محصولاتی که آزمایش‌های شخص ثالث را پشت سر گذاشته‌اند و درباره ترکیبات و دوز آنها اطلاعات شفافی ارائه می‌کنند، گزینه‌های قابل‌بررسی‌تری هستند.

چه کسانی باید در مصرف پروبیوتیک احتیاط کنند؟

پروبیوتیک‌ها برای بیشتر افراد سالم بی‌خطر در نظر گرفته می‌شوند، اما برخی گروه‌ها باید پیش از مصرف آنها با پزشک یا تیم درمانی خود مشورت کنند.

این گروه‌ها شامل افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، بیماران بدحال یا بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، نوزادان نارس یا با وزن بسیار پایین هنگام تولد، افرادی که کاتتر ورید مرکزی دارند و برخی افراد مبتلا به بیماری‌های ساختاری قلب هستند.

در این گروه‌ها مواردی از عفونت‌های جدی جریان خون گزارش شده است.

متخصصان تأکید می‌کنند که وجود نفخ، یبوست، مشکلات پوستی یا سایر علائم به‌تنهایی به معنای نیاز قطعی به مکمل پروبیوتیک نیست. نوع سویه، مقدار مصرف و شرایط سلامت فرد باید در نظر گرفته شود و در صورت وجود علائم مداوم یا بیماری زمینه‌ای، بهتر است علت اصلی مشکل توسط پزشک بررسی شود.